काठमाडौँ – चिसो बढेसँगै न्यानोका लागि आगो ताप्नेहरूको सङ्ख्या बढ्दैछ। यसैक्रममा, आगो ताप्दा, हिटर बल्दा, गिजरको प्रयोग गर्दा र कोइला बाल्दा जलनका घटना बढ्न थालेका छन्। कीर्तिपुर अस्पतालको तथ्याङ्कअनुसार, हरेक वर्ष ६ सयभन्दा बढी जलनका बिरामी उपचारका लागि आउने गरेका छन्। तीमध्ये धेरैजसो आगो ताप्दा पोलिएका बिरामी हुन्छन्।
६ वर्षमा ८७ को मृत्यु
कीर्तिपुर अस्पतालको तथ्याङ्कअनुसार, सन् २०१९ देखि २०२४ को नोभेम्बरसम्ममा नेपालभर ३,८९८ जना जलनका घटनामा परेका छन्, जसमा ८७ जनाले ज्यान गुमाएका छन्।
सन् २०१९ मा ६२३ जना जलनका बिरामी भर्ना भएका थिए, जसमा २३ जनाको मृत्यु भयो। सन् २०२० मा ५१९ जना, सन् २०२१ मा ६२३ जना, सन् २०२२ मा ६६० जना, र सन् २०२३ मा ७९१ जना भर्ना भएका थिए। यस वर्ष (सन् २०२४) हालसम्म ६८२ जना बिरामी उपचारका लागि आएका छन्।
जाडोमा जलनको जोखिम किन?
अस्पतालकी तथ्याङ्क सङ्कलनकर्ता पद्मा शोभा महर्जनका अनुसार, जाडो याममा आगो ताप्दा पछाडिको भाग पोल्ने घटना बढी हुन्छ। आगोको ताप अगाडि देखिए पनि पछाडिको भागले बढी जोखिम बेहोर्छ। तराई क्षेत्रका महिलाहरूमा यस्तो घटना बढी देखिएको तथ्याङ्कले देखाएको छ।
जोगिन अपनाउनुपर्ने सावधानी
आगो ताप्दा नजिक नबस्ने।
बालबालिकालाई आगो, तातो पानी र हिटरबाट टाढा राख्ने।
भुइँभन्दा अग्लो स्थानमा खाना पकाउने।
ग्यास सिलिन्डरको नियमित चेकजाँच गर्ने।
हिटर र गिजर चलाउँदा कोठामा हावा खेल्ने व्यवस्था गर्ने।
पोलिस्टर र टेरिकटनका कपडा नलगाउने।
आगो लागे के गर्ने?
आत्तिनु हुँदैन।
भुइँमा लडेर जिउमा लागेको आगो निभाउने।
बाक्लो कम्बल वा सिरकले आगो छोप्ने।
घाउलाई धाराको पानीमा ३० मिनेटदेखि १ घण्टासम्म धुने।
नजिकको अस्पतालमा तुरुन्त जाने।
जलन कम गर्न उपचारका सुझाव
कीर्तिपुर अस्पतालका डा. मोहन डङ्गोलका अनुसार, जलनका घटनाबाट हुने मृत्युदर कम गर्न पालिकास्तरमा प्राथमिक उपचार केन्द्र स्थापना गर्नुपर्छ। आगोले पोलेको घाउमा निरन्तर चिसो पानी खन्याउने, नुनपानी वा जीवनजल खुवाउने, र सकेसम्म चाँडै अस्पताल लैजाने सुझाव उनले दिएका छन्।
निष्कर्ष
जाडोमा न्यानोका लागि अपनाइने उपायहरू सावधानीपूर्वक प्रयोग गर्नुपर्छ। आगो ताप्दा, हिटर र गिजर चलाउँदा विशेष सतर्कता अपनाएर जलनका घटनाबाट बच्न सकिन्छ।
